TATEKSAFE: Bảo vệ tối ưu trong bảo trì và sửa chữa thiết bị công nghiệp

https://tanthekimsafety.com

Phòng cháy chữa cháy (PCCC)

Phòng cháy chữa cháy (PCCC)

1. Thuật ngữ & Định nghĩa

Thuật ngữ (VN)Tiếng AnhĐịnh nghĩa
Đám cháy Loại A (Chất rắn)Class A FireĐám cháy từ các vật liệu rắn dễ cháy như gỗ, giấy, vải, rác và một số loại nhựa.
Đám cháy Loại B (Chất lỏng)Class B FireĐám cháy từ các chất lỏng dễ cháy hoặc chất rắn có thể hóa lỏng như xăng, dầu, sơn, cồn.
Đám cháy Loại C (Chất khí)Class C FireĐám cháy liên quan đến các loại khí dễ cháy như Gas (LPG), Hydro, Methane, Acetylene.
Đám cháy Loại D (Kim loại)Class D FireĐám cháy từ các kim loại dễ cháy như Magie, Nhôm, Titan, Kali, Natri.
Đám cháy Loại K (Dầu mỡ bếp)Class K FireĐám cháy từ dầu ăn, mỡ động thực vật trong các thiết bị nấu nướng tại bếp công nghiệp.
Đám cháy thiết bị điệnElectrical FireĐám cháy liên quan đến thiết bị điện đang có điện (thường được gộp vào loại C hoặc E tùy tiêu chuẩn).
Bình chữa cháyFire ExtinguisherThiết bị chữa cháy xách tay dùng để dập tắt các đám cháy nhỏ trong tình huống khẩn cấp.
Hệ thống báo cháyFire Alarm SystemHệ thống tự động phát hiện và cảnh báo khi có dấu hiệu cháy (khói, nhiệt, lửa).
Hệ thống chữa cháy tự động SprinklerSprinkler SystemHệ thống chữa cháy bằng nước tự động kích hoạt khi nhiệt độ môi trường đạt đến ngưỡng thiết kế.
Diễn tập PCCCFire DrillHoạt động thực hành các quy trình thoát nạn và chữa cháy định kỳ cho nhân viên.
Trụ nước chữa cháyFire HydrantĐiểm kết nối cung cấp nước cho lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.
Đầu báo khóiSmoke DetectorThiết bị cảm biến phát hiện sự hiện diện của khói trong không khí.
Chăn dập lửaFire BlanketTấm vải sợi thủy tinh chống cháy dùng để dập tắt các đám cháy nhỏ hoặc quấn quanh người khi thoát nạn.
Cuộn vòi chữa cháyFire Hose ReelHệ thống vòi nước cố định dùng để dập tắt đám cháy Loại A một cách nhanh chóng.
Biển báo thoát hiểm (EXIT)Emergency Exit SignBiển báo chỉ dẫn lối thoát nạn an toàn khi có sự cố khẩn cấp.
Cửa chống cháyFire DoorCửa có khả năng chịu nhiệt cao, ngăn chặn sự lan truyền của lửa và khói giữa các khu vực.
Hệ thống dập lửa tự động (Khí/Hóa chất)Fire Suppression SystemHệ thống sử dụng các chất chữa cháy như khí FM-200, Novec 1230 hoặc CO2 để dập tắt đám cháy mà không dùng nước.
Lối thoát nạnFire Escape RouteĐường di chuyển an toàn từ bất kỳ điểm nào trong tòa nhà đến khu vực an toàn bên ngoài.
Đội viên PCCC cơ sởFire WardenNgười được giao nhiệm vụ hỗ trợ sơ tán và chữa cháy ban đầu tại nơi làm việc.
Hiện tượng cháy bùng (Flashover)FlashoverGiai đoạn trong đám cháy khi tất cả các vật liệu dễ cháy trong phòng cùng bùng cháy đồng thời do nhiệt độ cao.
Hiện tượng nổ ngược (Backdraft)BackdraftSự bùng cháy dữ dội xảy ra khi oxy đột ngột được cấp vào một đám cháy đang thiếu oxy trong không gian kín.
Bậc chịu lửaFire Resistance RatingThời gian (phút hoặc giờ) mà một cấu kiện xây dựng có thể chịu được tác động của lửa mà không bị sụp đổ.
Sơn chống cháyIntumescent PaintLoại sơn đặc biệt phồng nở khi gặp nhiệt độ cao, tạo lớp cách nhiệt bảo vệ kết cấu thép.
Van chặn lửaFire DamperThiết bị lắp trên đường ống thông gió, tự động đóng lại để ngăn lửa và khói lan truyền qua ống.
Đèn chiếu sáng sự cốEmergency LightingHệ thống đèn tự động bật sáng khi mất điện lưới để chỉ dẫn lối thoát nạn.

2. Checklist Tuân thủ

  • Bình chữa cháy có còn niêm phong và kim áp suất ở vạch xanh không?
  • Lối thoát nạn có thông thoáng, không bị vật cản che khuất không?
  • Hệ thống đèn Exit và đèn sự cố có hoạt động khi mất điện không?
  • Họng nước chữa cháy có đầy đủ lăng, vòi và khớp nối không?
  • Nhân viên có nắm rõ vị trí các nút nhấn báo cháy gần nhất không?
  • Sơ đồ thoát hiểm có được niêm phong và đặt tại vị trí dễ thấy không?
  • Hệ thống báo cháy tự động đã được kiểm tra và bảo trì định kỳ chưa?
  • Cửa chống cháy có đang ở trạng thái đóng hoặc tự động đóng không?
  • Các nguồn nhiệt, nguồn lửa được kiểm soát chặt chẽ theo quy định chưa?

3. Best Practices & Tiêu chuẩn

Phòng ngừa và Kiểm tra (Prevention & Inspection) (TCVN 3890 / NFPA 10) 

  • Kiểm tra định kỳ hàng tháng tất cả các thiết bị chữa cháy tại chỗ.
  • Tổ chức thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ ít nhất 1 lần/năm.
  • Kiểm soát chặt chẽ các nguồn nhiệt, nguồn lửa và việc hút thuốc trong nhà máy.
  • Đảm bảo tất cả nhân viên đều biết cách sử dụng bình chữa cháy xách tay.

Quy tắc sử dụng Bình chữa cháy (PASS Technique) (NFPA Standard) 

  • P (Pull): Rút chốt an toàn.
  • A (Aim): Hướng vòi phun vào gốc lửa.
  • S (Squeeze): Bóp cò để phun chất chữa cháy.
  • S (Sweep): Quét vòi phun qua lại để dập tắt hoàn toàn.

Sơ tán khẩn cấp (Emergency Evacuation) (TCVN / OSHA) 

  • Thiết lập và niêm yết sơ đồ thoát hiểm tại các vị trí dễ thấy.
  • Đảm bảo lối thoát nạn luôn thông thoáng và được chiếu sáng đầy đủ.
  • Xác định điểm tập kết an toàn (Assembly Point) bên ngoài tòa nhà.
  • Thực hiện điểm danh ngay sau khi sơ tán để đảm bảo không ai bị kẹt lại.

Đào tạo và Huấn luyện (Training) (TCVN 136/2020/NĐ-CP) 

  • Huấn luyện nghiệp vụ PCCC định kỳ cho đội PCCC cơ sở.
  • Phổ biến kiến thức PCCC cho toàn bộ cán bộ công nhân viên.
  • Cập nhật các quy định pháp luật mới nhất về PCCC và cứu nạn cứu hộ.

Tác giả: Tuấn Lê